İçeriğe geç
GirişÜcretsiz üye ol
TEMELLERREHBER7 DK OKUMA

Slogan Nedir, İyi Bir Slogan Nasıl Yazılır?

Anıl KölmükSEO, web, ajans ve freelanceSON GÜNCELLEME
Slogan Nedir, İyi Bir Slogan Nasıl Yazılır? (pazarlama101 kapak görseli)
PAZARLAMA101 / MIDJOURNEY
KISA CEVAP

Slogan, bir markanın, ürünün ya da kurumun ana fikrini kolay hatırlanacak ve tekrarlanacak biçimde anlatan kısa, çarpıcı sözdür. Kelime Türkçeye Fransızcadan geçmiştir. İyi bir marka sloganı kısadır, tek bir fikir taşır, rakibe uymayacak kadar markaya özgüdür ve hedef kitlenin diliyle yazılır. De Beers için 1947'de yazılan “A Diamond is Forever” sözü buna iyi bir örnektir.

5 iyi slogan özelliği

6 adımda slogan

6 yayın öncesi test

Bu rehberde sloganın ne olduğunu, iyi bir marka sloganını zayıf olandan ayıran özellikleri ve ünlü örneklerin neden işe yaradığını göreceksin. Ardından altı adımda kendi sloganını yazıp altı basit testle yayına hazır olup olmadığını kontrol edebilirsin.

Slogan ne demek?

Türk Dil Kurumu sloganı “bir düşünceyi kolay hatırlanıp tekrarlanabilir bir biçimde ifade eden kısa, çarpıcı söz” diye tanımlar. Sözlükteki ikinci anlam da işine yarar: bir kurumun ya da topluluğun amaç ve araçlarını özlü biçimde anlatan deyiş. Kelime Türkçeye Fransızcadan geçmiştir.

Pazarlamada slogan, markanın vaadini tek cümleye sığdırır. Müşteri ürünü unutsa bile bu cümle aklında kalırsa marka da kalır. Bu yüzden slogan bir süs değil, konumlandırmanın kısaltılmış hâlidir.

Slogan sık sık başka şeylerle karıştırılır:

KavramNe işe yarar?Ne kadar yaşar?
Marka adıMarkayı tanıtırMarkayla birlikte
LogoMarkanın görsel imzasıUzun yıllar
SloganMarkanın vaadini kelimeyle söylerYıllarca; bazen on yıllarca
Reklam başlığıTek bir kampanyanın dikkat çeken cümlesiKampanya süresince

Kurumların da sloganı olabilir. Koç Holding’in sitesine göre Vehbi Koç 1960’ta yöneticilerine “Devletimiz ve ülkemiz var oldukça biz de varız” demiş; söz bugün topluluğun temel ilkesi olarak anılıyor. Bu, TDK’nın ikinci anlamındaki kurumsal slogana iyi bir örnek.

İllüstrasyon: Slogan Nedir, İyi Bir Slogan Nasıl Yazılır?

İyi bir sloganın 5 özelliği

  1. Kısadır. Bir nefeste söylenir. Aşağıdaki tablodaki ünlü örneklerin hepsi üç ile altı kelime arasında.
  2. Tek bir fikir taşır. “Hem ucuz hem kaliteli hem hızlı” diyen slogan hiçbirini söylemiş olmaz.
  3. Markaya özgüdür. Rakibin adını koyduğunda da doğru kalıyorsa senin sloganın değildir.
  4. Hedef kitlenin dilini konuşur. Gençlere satan bir marka ile muhasebe bürosu aynı tonu kullanmaz.
  5. Kulakta kalır. Ritim, tekrar, kafiye ya da beklenmedik bir kelime sözün hafızaya yerleşmesini kolaylaştırır.
Beş rozetle çevrili slogan balonu
Yazıdaki ünlü sloganların kelime sayısı
A Diamond is Forever4 kelime
Have a break, have a KitKat6 kelime
Impossible is Nothing3 kelime
Haribo macht Kinder froh4 kelime

Yazıdaki örneklerden sayıldı. Hepsi üç ile altı kelime arasında.

BİLİYOR MUYDUN?

Ünlü sloganlar neden işe yarıyor?

Aşağıdaki örneklerin hepsi markaların kendi tarih sayfalarında yer alıyor. Her biri farklı bir tekniği gösteriyor.

SloganMarka, yılİşe yarayan teknik
A Diamond is Forever (Elmas sonsuzdur)De Beers, 1947Ürünü kalıcılık duygusuna bağlar
Have a break, have a KitKat (Bir mola ver, bir KitKat al)KitKat, 1958Tekrar ve ürünü bir ana (molaya) bağlama
Impossible is Nothing (İmkânsız diye bir şey yok)adidas, 2004Meydan okuyan, kısa ve ters çevrilmiş bir söz
Haribo macht Kinder froh (Haribo çocukları mutlu eder)Haribo, 1930Ritim ve kafiye; hedef kitleyi adıyla anar

De Beers’in kendi tarih sayfası, N W Ayer ajansında çalışan genç metin yazarı Frances Gerety’nin 1947’de yazdığı bu sözün elli yıl sonra hâlâ 20. yüzyılın en iyi reklam sloganı olarak anıldığını yazar. KitKat’in sloganı Nestlé’nin sayfasına göre 1958’den beri kullanılıyor. adidas’ın 2004 kampanyası ise David Beckham ve Haile Gebrselassie gibi sporcuları korkularıyla ve yenilgileriyle yüzleşirken gösterdi; şirketin sayfasına göre söz zamanla hedefe ulaşmanın simgesi oldu. Üçünde de ortak nokta aynı: ürünün özelliğini değil, müşterinin hissetmek istediği şeyi söylüyorlar.

Haribo örneği yerelleştirme açısından da öğretici. Sloganın Türkçe sitesindeki hâli birebir çeviri değil, aynı ritmi Türkçede kuran bir uyarlama: “Çocuk ya da büyük ol, Haribo’yla mutlu ol”. Sloganların arkasındaki hikâyeleri ünlü marka sloganları yazısında tek tek anlattık.

TAHMİN ET

Sence elemeye geçmeden önce en az kaç slogan adayı yazmalısın?

060

Adım adım slogan yazma

Yazmaya başlamadan önce sloganın görüneceği yerleri listele. Tabela ve ambalajda kısa ve okunaklı olması gerekir. Instagram profil açıklamasında, web sitesinin üst kısmında ve reklam görselinin altında birkaç saniyede okunmalıdır. Radyo ya da video reklamın sonunda söylenecekse kulağa nasıl geldiği, yazılışından daha önemlidir. Kullanım yerlerin sloganın uzunluğunu ve tonunu baştan sınırlar; bu sınır yazarken işini kolaylaştırır.

Örnek olarak, Bursa’dan Türkiye’nin her yerine çocuk kitabı gönderen küçük bir online kitapçı düşün. Adı “Minik Raf” olsun.

Konumlandırma cümleni yaz

Slogandan önce düz bir cümle kur: “[Hedef kitle] için [kategori] içinde [farkın], çünkü [kanıtın].” Örnek: “Kitap seçmekte zorlanan ebeveynler için, yaşa göre seçilmiş çocuk kitapları; çünkü her kitabı bir çocuk gelişimi uzmanı okuyup onaylıyor.” Bu cümle reklamda kullanılmaz, ama bütün adayların ölçüsüdür.

Kelime havuzu çıkar

Hedef kitlenin kullandığı kelimeleri topla: müşteri yorumları, sana gelen mesajlar, rakiplerin sayfalarındaki şikâyetler. Minik Raf için havuz şöyle olabilir: yaş, seçmek, uyku öncesi, merak, raf, güven, sayfa.

En az 30 aday yaz

Bu aşamada eleme yapma. Farklı türlerde yaz: fayda söyleyen (“Yaşına göre seçilmiş kitaplar”), duygu söyleyen (“Uyku öncesinin en sevilen anı”), emir veren (“Seç, oku, büyü”), soru soran (“Bu kitap ona uygun mu? Bizim için öyle”).

Kısalt ve sesli oku

Her adayı yüksek sesle oku. Dilin takılıyorsa, cümle nefesine sığmıyorsa ya da bir kelime çıkarınca anlam bozulmuyorsa kısalt. “Yaşına göre seçilmiş kitaplar” sözü “Her yaşa doğru kitap” hâline gelebilir.

Beş adaya indir ve test et

Konumlandırma cümlene en yakın beş adayı seç ve aşağıdaki testlerden geçir. Testi kendin değil, hedef kitlenden insanlar yapsın.

Kullanım ve tescil kontrolü yap

Seçtiğin sözü tırnak içinde Google’da ara; aynı sektörde kullanan var mı bak. Tescil düşünüyorsan TÜRKPATENT’in marka araştırma hizmetinden benzer kayıtları kontrol et.

SIRAYA KOY

Adımları doğru sıraya koy

  1. Konumlandırma cümleni yaz
  2. Kelime havuzu çıkar
  3. En az 30 aday yaz
  4. Kısalt ve sesli oku
  5. Beş adaya indirip test et

Sloganını yayına almadan önce test et

Aşağıdaki testler için büyük bir bütçe gerekmez. Hedef kitlenden on kişi ve bir hafta yeter.

TestNasıl yapılır?Geçme ölçütü
Ertesi gün testiBeş adayı on kişiye bir kez göster; ertesi gün hangisini hatırladıklarını sorEn çok hatırlanan aday öne geçer
Rakip testiSloganda markanın yerine rakibin adını koyCümle rakip için de doğruysa ele
Telefon testiSloganı telefon ekranında küçük bir görselin altına yazİlk bakışta okunuyor olmalı
Telaffuz testiBirine telefonda söyle, yazmasını isteYanlış yazılmamalı, iki anlama gelmemeli
Anlam testiFarklı yaş ve şehirlerden kişilere ne anladıklarını sorHerkes aşağı yukarı aynı fikri söylemeli
Gerçek kullanım testiİki adayı aynı reklamda dönüşümlü kullanDaha çok tıklama ya da mesaj getiren kalır

Son test aslında küçük bir A/B testi. Sosyal medya reklamlarında aynı görselle iki farklı metni aynı bütçeyle denemek, hangi sözün hedef kitlende karşılık bulduğunu tahminden daha iyi gösterir.

Bir sloganı marka olarak tescil ettirmek istiyorsan başvuru ve ayırt edicilik değerlendirmesi için bir marka vekiline danış.

Sloganını seçmeden önce

  • HATIRLAMA Beş adayı on kişiye gösterip ertesi gün hatırladıklarını sordum
  • RAKİP Markanın yerine rakibin adını koyup sloganı denedim
  • TELEFON Sloganı telefon ekranında küçük bir görselin altında okudum
  • TELAFFUZ Telefonda söyleyip yazdırdım, yanlış yazılmadı
  • ANLAM Farklı yaş ve şehirlerden kişilere ne anladıklarını sordum
  • TESCİL Sözü tırnak içinde Google’da ve TÜRKPATENT’te aradım

Sık yapılan hatalar

  • Her şeyi söylemeye çalışmak. Üç fayda sıralayan slogan hiçbirini akılda bırakmaz. Tek fikir seç.
  • Sektör klişeleri. “Kalitenin adresi”, “güvenin adı”, “müşteri memnuniyeti önceliğimiz” gibi sözler herkese uyduğu için kimseyi anlatmaz.
  • Ürünle çelişmek. “Aynı gün teslim” diyen bir marka iki günde teslim ediyorsa slogan güveni artırmaz, azaltır.
  • Sık değiştirmek. Sloganın tanınması zaman alır. Her yıl yenisini yazmak, biriken hatırlanırlığı sıfırlar.
  • İngilizce kelimeyle havalı görünmeye çalışmak. Hedef kitlen o kelimeyi günlük hayatta kullanmıyorsa anlamı geçmez.
  • Kimseye sormadan karar vermek. Sloganı en çok sevenler genellikle onu yazanlardır. Karar hedef kitlenin tepkisiyle verilmeli.

Sırada ne var?

Önce konumlandırma cümleni yaz; slogan o cümle netleşmeden iyi olmaz. Konumlandırmanın pazarlamanın geri kalanıyla nasıl bağlandığını pazarlama nedir rehberinde görebilirsin. Marka kurma ve mesaj yazma konularını sırayla öğrenmek istersen yakında açılacak Dijital Pazarlama 101 kursunun sayfasına göz at.

AKILDA KALSIN

  • Slogandan önce hedef kitleni, kategorini, farkını ve kanıtını tek düz cümlede toplayan konumlandırma cümleni yaz.
  • En az 30 aday üret, sesli oku; bir kelime çıkınca anlam bozulmuyorsa kısalt.
  • Rakip testini yap: markanın yerine rakibin adını koyduğunda da doğru kalan sloganı ele.
  • Kararı kendin verme; beş adayı hedef kitlenden on kişiye göster, ertesi gün hatırladıklarını sor.

Sık sorulan sorular

TDK'ya göre slogan, bir düşünceyi kolay hatırlanıp tekrarlanabilir bir biçimde anlatan kısa, çarpıcı sözdür. Sözlük ikinci anlam olarak bir kurumun ya da topluluğun amacını özlü biçimde anlatan deyişi de verir. Kelime Fransızcadan gelir.

Logo markanın görsel imzasıdır; slogan ise markanın ne vaat ettiğini kelimelerle söyler. İkisi çoğu zaman yan yana kullanılır ama birbirinin yerini tutmaz.

Kesin bir sınır yok; bu yazıdaki ünlü marka örnekleri üç ile altı kelime arasında. Ölçü kelime sayısı değil, bir kez duyan kişinin ertesi gün tekrarlayabilmesidir.

TÜRKPATENT'e göre marka kelimelerden de oluşabilir, bu yüzden slogan da başvuruya konu olabilir. Sloganın ayırt edici olup olmadığına kurum karar verir. Başvurudan önce benzer marka araştırması yap ve kararı bir marka vekiliyle ver.

Aynı yöntem işe yarar: konuyu tek cümleyle yaz, o konudan kelime havuzu çıkar, kısa adaylar üret ve sesli okuyarak en akılda kalanı seç. Ödevde sloganın kime seslendiğini bir cümleyle açıklamak da işini güçlendirir.

Bu rehber işine yaradı mı?
Anıl Kölmük
SEO ve GEO danışmanı; dijitalicerik.org ve İçerik101’in kurucusu.
SABAH 101 BÜLTENİ

Temeller kategorisindeki yeni rehberler e-postana gelsin.

Her pazartesi sabahı haftanın yeni rehberleri ve dersleri tek e-postada; bu kategoridekiler de içinde. Reklam yok.

İstediğin an tek tıkla çıkabilirsin. KVKK aydınlatma metni.