Prompt Nedir? İyi Prompt Yazmanın Kuralları

ChatGPT’ye “Instagram için gönderi yaz” dediğinde gelen cevap çoğu zaman genel ve kullanılamaz olur. Sorun çoğunlukla araçta değil, talimattadır. Burada prompt’un ne olduğunu, iyi bir prompt’u oluşturan beş parçayı ve pazarlama işlerinden önce/sonra örneklerini göreceksin; sonda da çıktıyı yayına almadan önce kullanacağın bir kontrol listesi var.

Prompt ne demek?

Prompt, yapay zeka aracına verdiğin girdidir. Bir soru, bir talimat, yapıştırdığın bir metin ya da yüklediğin bir görsel olabilir. Model bu girdiye bakarak cevap üretir. “AI prompt” diye arandığında da kastedilen budur.

OpenAI, prompt mühendisliğini bir modelin ihtiyacını karşılayan içeriği tutarlı biçimde üretmesi için etkili talimatlar yazma süreci olarak tanımlar. Yani iş tek seferlik bir soru sormak değil, aynı kalitede sonucu tekrar tekrar alabilmektir.

Araç senin işini, markanı ve müşterini bilmez. Anthropic bunu şöyle anlatır: modeli çok zeki ama işe yeni başlamış bir çalışan gibi düşün; şirketin alışkanlıklarını ve iş akışını bilmiyor. Ne istediğini ne kadar açık anlatırsan sonuç o kadar iyi olur. Bu açıdan iyi bir prompt, ajansa verilen iyi bir brief gibidir.

İyi bir prompt’un beş parçası

Büyük yapay zeka şirketlerinin rehberleri aynı noktalarda buluşur. Google, Gemini rehberinde dört alan sayar: persona, görev, bağlam ve biçim. OpenAI ise talimat mesajını kimlik, talimatlar, örnekler ve bağlam diye bölmeyi önerir. İkisini birleştirince pazarlama işinde kullanacağın beş parça çıkar.

Her prompt’ta beşi birden gerekmez. Basit bir soru için rol ve görev yeter. Google, Gemini kullanıcılarında en başarılı prompt’ların ortalama 21 kelime civarında olduğunu, insanların ise çoğunlukla dokuz kelimeden kısa yazdığını not eder. Kısa prompt’ta eksik kalan şey genellikle bağlamdır.

Görevi ve bağlamı netleştir

OpenAI, istediğin sonucu, uzunluğu, biçimi ve üslubu olabildiğince ayrıntılı yazmanı önerir. Görevi “yaz, sınıflandır, karşılaştır, kısalt” gibi tek bir fiille başlat. Bağlamda hedef kitleyi, kampanyanın amacını ve elindeki gerçek bilgileri ver.

Anthropic bir şey daha ekler: kuralı söylerken nedenini de yaz. “İngilizce kelime kullanma” yerine “Bu metin 50 yaş üstü müşterilere SMS olarak gidecek, bu yüzden İngilizce kelime kullanma” dersen model gerekçeyi anlar ve kuralda yazmayan benzer durumlarda da ona göre davranabilir.

Örnek ver, biçimi göster

OpenAI, istediğin biçimi anlatmak yerine örnekle göstermeyi önerir. Önce örneksiz dene; sonuç tutmazsa bir iki örnek ekle. Bu yönteme az örnekli (few-shot) prompt denir. Anthropic en iyi sonuç için 3–5 örnek önerir ve örneklerin gerçek kullanımına benzemesini, birbirinden de farklı olmasını ister. Örneği talimattan ayırmak için ### ya da tırnak işareti kullan.

Önce ve sonra: dört pazarlama örneği

Aşağıdaki örneklerde ilk satır sık görülen zayıf prompt, ikincisi aynı işin iyi yazılmış hali.

Ürün açıklaması

Önce: Termos için ürün açıklaması yaz.

Sonra: Sen e-ticaret metin yazarısın. Pazaryerinde satacağımız 500 ml çelik termos için ürün açıklaması yaz. Bilgiler: üretici testine göre içeceği 12 saat sıcak tutuyor, bulaşık makinesinde yıkanmıyor, 3 renk var. Hedef kitle: kahvesini evden getiren ofis çalışanları. Biçim: 1 cümlelik giriş, 5 maddelik özellik listesi, 1 cümlelik kullanım uyarısı. Bu bilgilerde olmayan bir özellik ekleme; emin olmadığın yere [KONTROL ET] yaz.

Son cümle önemli. Model eksik bilgiyi uydurarak tamamlayabilir; ona boşluk bırakmasını açıkça söylersen bu risk azalır. Pazaryerinde satış yapıyorsan Trendyol’da satıcı olmak yazısında ürün sayfası hazırlığını da bulursun.

Instagram gönderisi

Önce: Kafem için Instagram gönderisi yaz.

Sonra: Kadıköy’de küçük bir kahve dükkanının sosyal medyasını yönetiyorsun. Pazartesi sabahları 08.00–10.00 arasında filtre kahvede yüzde 20 indirim başlatıyoruz. Hedef: çevredeki ofis çalışanları. Üç farklı gönderi metni yaz: biri esprili, biri sade, biri soru soran. Her biri en fazla 40 kelime olsun, emoji kullanma, son satırda adres yazsın.

Üç farklı tonda istemek, tek cevaba mahkûm kalmanı önler. Hangisi tutarsa onu sonraki prompt’larda örnek olarak kullanırsın.

E-posta konu satırı

Önce: Kampanya maili için konu satırı öner.

Sonra: Aşağıda geçen yıl en çok açılan üç konu satırımız var. ### [buraya üç konu satırını yapıştır] ### Bu tonda, Kasım indirimi için 10 konu satırı yaz. Her biri en fazla 45 karakter olsun. Aciliyet için kalıp ifade yerine indirimin bitiş tarihini yaz.

Burada hem örnek hem de olumlu talimat var. OpenAI, modele neyi yapmamasını söylemek yerine ne yapmasını istediğini yazmanı önerir.

Müşteri yorumlarının analizi

Önce: Bu yorumları analiz et.

Sonra: Aşağıda ürünümüze pazaryerinde gelen 60 yorum var. Yorumları “kargo”, “ürün kalitesi”, “fiyat” ve “diğer” başlıklarına ayır. Tablo ver: başlık, yorum sayısı, örnek bir alıntı. Sonra en sık tekrar eden iki şikayet için birer çözüm öner. Yorumlarda geçmeyen bir şikayet ekleme.

Sayım işlerinde model hata yapabilir. Tablodaki sayıları birkaç başlıkta elle kontrol et.

Sık yapılan hatalar

• Tek kelimelik görev. “Blog yazısı yaz” dediğinde model konuyu, okuru ve amacı tahmin etmek zorunda kalır.
• Belirsiz ölçü. OpenAI, “biraz kısa olsun” gibi muğlak ifadeler yerine “3–5 cümlelik paragraf” gibi kesin ölçüler kullanmanı önerir.
• Sadece yasak listesi. “Resmî olma” demek yerine “arkadaşına yazar gibi, sen diye hitap et” yaz.
• Talimatla metni karıştırmak. Talimatı başa koy, işlenecek metni ### işaretleri arasına al.
• İlk cevapla yetinmek. Google, prompt’u bir sohbet gibi geliştirmeyi önerir. İlk cevaptan sonra “ikinci seçeneği daha kısa yaz” gibi kısa takip mesajlarıyla sonucu adım adım düzelt.
• Kişisel veriyi düşünmeden yapıştırmak. Müşteri adı, telefon ya da sipariş bilgisini prompt’a koymadan önce şirketinin kurallarına ve aracın gizlilik ayarlarına bak.

Yapay zeka çıktısını kontrol etmek

OpenAI, modelin doğru olmayan cevaplar üretebildiğini açıkça yazar. Yanlış tanım, tarih ve olgular, uydurma alıntılar, çalışmalar ya da var olmayan kaynaklar bu hataların içindedir. Model yanlış bir cevapta da kendinden emin konuşabilir. Google da çıktıyı kullanmadan önce açıklık, alaka ve doğruluk açısından gözden geçirmeni ister.

Yayına almadan önce şu listeden geç:

• RAKAM Her rakam, fiyat ve tarih için kaynağı kendin açtın
• ALINTI Alıntılanan kişi, araştırma ya da kaynak gerçekten var
• ÜRÜN Özellik, ölçü ve içerik bilgisi ambalaj ya da üretici bilgisiyle aynı
• İDDİA Sağlık, para ve hukukla ilgili iddiaları bir uzmana sordun
• TON Metni sesli okudun, markanın diline uyuyor
• İZİN Görselde ya da metinde başkasına ait isim, logo veya yüz yok

Prompt’a “emin olmadığın bilgileri işaretle” demek işini kolaylaştırır, ama kontrolün yerini tutmaz.

Bundan sonra ne yapmalısın?

Bu hafta en sık yazdığın üç pazarlama metnini seç: ürün açıklaması, gönderi metni, e-posta gibi. Her biri için beş parçalı bir şablon hazırla ve not uygulamana kaydet. Bir sonraki işte sadece bağlamı değiştirirsin.

Aynı mantığı görsellerde nasıl kullanacağını ChatGPT fotoğraf promptları yazısında hazır örneklerle görebilirsin. Ücretsiz görsel araçlarını ve telif konusunu yapay zeka ile fotoğraf yapma rehberi anlatıyor. Konuyu sıralı derslerle öğrenmek istersen Yapay Zeka ile Pazarlama 101 kursunun sayfasına göz at.